Temat podwójnych emerytur dla wdów i wdowców od lat budzi duże zainteresowanie społeczne. Wielu seniorów zastanawia się, czy i kiedy będą mogli korzystać z dwóch świadczeń: własnej emerytury oraz renty rodzinnej po zmarłym małżonku. Aktualnie przepisy przewidują inne rozwiązanie, ale trwają prace i dyskusje nad wprowadzeniem zmian. Co warto wiedzieć na ten temat?
Jakie są obecne zasady?
Obecnie w polskim systemie emerytalnym obowiązuje zasada wyboru jednego świadczenia. Po śmierci małżonka osoba uprawniona może zdecydować, czy chce dalej pobierać własną emeryturę, czy też przejść na rentę rodzinną po zmarłym. Wysokość renty rodzinnej wynosi:
- 85% świadczenia zmarłego – jeśli uprawniona jest jedna osoba
- 90% świadczenia – jeśli uprawnione są dwie osoby
- 95% świadczenia – jeśli uprawnione są trzy lub więcej osób
Nie ma możliwości łączenia świadczeń. Wybiera się jedno – to, które jest korzystniejsze finansowo.
Projekt ustawy o tzw. „wdowiej emeryturze”
W ostatnich latach pojawiły się propozycje zmian w systemie. Prace legislacyjne dotyczą tzw. „wdowiej emerytury”, która miałaby pozwolić na korzystanie z dwóch świadczeń jednocześnie – choć nie w pełnej wysokości. Według proponowanych założeń:
- wdowiec lub wdowa pobierałby swoją emeryturę w całości
- do tego otrzymywałby część świadczenia zmarłego małżonka (propozycje mówią o 50% lub 75%)
Główne założenia projektu obejmują możliwość wyboru wariantu bardziej korzystnego finansowo: pełna emerytura własna i część renty rodzinnej lub pełna renta rodzinna i część własnej emerytury.
Na jakim etapie są prace?
Pomysł wprowadzenia „wdowiej emerytury” popiera wiele środowisk senioralnych i społecznych. Jednak na początku 2025 roku projekt ten nie został jeszcze uchwalony. Obecnie:
- projekt ustawy został zgłoszony do Sejmu
- trwa analiza skutków finansowych – szacuje się, że wprowadzenie podwójnych emerytur wymagałoby znacznych nakładów z budżetu państwa
- toczą się konsultacje społeczne – związki zawodowe, organizacje senioralne i instytucje państwowe przedstawiają swoje opinie
Rząd deklaruje chęć uporządkowania sytuacji prawnej, ale decyzja o wprowadzeniu przepisów będzie zależała od możliwości finansowych i ustaleń parlamentarnych.
Dlaczego wprowadzenie zmian jest tak ważne?
Wiele wdów i wdowców po śmierci małżonka doświadcza gwałtownego spadku dochodów, co przekłada się na pogorszenie warunków życia. Wprowadzenie mechanizmu łączenia świadczeń mogłoby znacząco:
- poprawić sytuację finansową osób starszych – zwłaszcza tych, które wcześniej prowadziły wspólne gospodarstwo domowe
- zmniejszyć skalę ubóstwa wśród seniorów
- zwiększyć stabilność ekonomiczną tej grupy społecznej
Eksperci wskazują, że społeczeństwo się starzeje, dlatego zmiany w systemie emerytalnym powinny uwzględniać rosnące potrzeby seniorów.
Co może się zmienić w najbliższym czasie?
Jeżeli prace legislacyjne będą postępować zgodnie z planem, możliwe jest, że nowe przepisy wejdą w życie w ciągu najbliższych kilkunastu miesięcy. Jednak należy pamiętać, że:
- ustawa musi zostać uchwalona przez Sejm i zatwierdzona przez Senat
- konieczne będzie podpisanie ustawy przez Prezydenta
- wejście w życie nowych przepisów może być rozłożone w czasie – możliwe są okresy przejściowe
Warto śledzić komunikaty rządowe oraz zmiany w przepisach, aby w odpowiednim momencie skorzystać z nowych rozwiązań.
